前言
我国东北地区苔藓植物的研究工作,以前曾有过个别地区的少数报道。解放以来,由于党对科学研究工作的重视,东北地区和全国一样,进行了森林和野生植物资源的普查工作。在进行这些科学研究工作的同时,也开展了苔藓植物的广泛采集与研究工作。
东北藓类植物志于1966年完稿,1973年又作了部分修改。本书的开始,为了便于读者识别藓类植物、鉴别种类和利用藓类植物时的参考,先介绍了藓类植物概述、藓类植物名词解释和藓类植物的利用。这一部分的内容是藓类植物形态特征、藓类植物发育过程和藓类植物利用等的概括叙述,属于常识性的资料。本书的主体部分编排系统,是以,
V.F.Brotherus在Engler und Prantl:“植物科属自然系统”第TT版,10-11卷(1924-1925)所排列的系统为基础,又采取了陈邦杰等《中国藓类植物属志》(1963)排列系统的意见写成的。因为是地区性的地方志,由于分布的关系,除个别种数较多的泥炭藓属(Sphagnum)、曲尾藓属(Dicranum)、紫尊藓属(Grimmia)、提灯藓属(Mnium)等大属在属下采用了属的亚级(亚属、组)分类单位外,大多数的属没有采用属的亚级(亚届、组)分类单位。在属的特征叙述之后,一般已注出本属的大约已知种数,这个数字也主要是根据V.F.Brotherus在Engler und Prantl:“植物科属自然系统”藓类部分的资料,再就其他文献上的记录综合得来的。种的产地之后的中国分布,主要是根据陈邦杰等《中国藓类植物属志》的资料,再就其他已发表的文献记录和实际标本的资料补充写出来的。还有在大多数种的最后部分虽然写出了相似种的异同特征,但因为限于本地区的标本范围与标本号数关系,对于种的变异幅度,在有些种上还是不够明确,有待今后更广泛的研究补充。
本志目录(仅供参考,以实际为准):
总论
一、藓类植物概述
目录
二、藓类植物形态术语解释
三、藓类植物的利用
四、东北藓类植物分科检索表
各论
亚纲Ⅰ.泥炭藓亚纲 Sphagnidae
目1.泥炭藓目 Sphagnales
科1.泥炭藓科 Sphagnaceae
属1.泥炭藓属 Sphagnum L
科2.黑藓科 Andreaeaceae
属1.黑藓属 Andreaea Hedw
亚纲Ⅱ.黑藓亚纲 Andreaeidae
目2.黑藓目 Andreaeales
亚纲目Ⅲ.真藓亚纲 Bryidae
类1.真藓类 Bryiidae
亚类1.顶蒴单齿亚类 Acrocarpi-Haplolepideae
目3.曲尾藓目 Dicranales
亚目1.曲尾藓亚目 Dicranineae
科3.牛毛藓科 Ditrichaceae
属1.牛毛藓属 Ditrichum Hamp
亚科1.牛毛藓亚科 Ditrichoideae
亚科2.角齿藓亚科 Ceratodontoideae
属2.石缝藓属 Saelania Lindb
属3.角齿藓属 Ceratodon Brid
亚科3.对叶藓亚科 Distichioideae
属4.对叶藓属 Distichium B.S.G
科4.虾藓科 Bryoxiphiaceae
属1.虾藓属 Bryoxiphium Mitt
属1.小穗藓属 Blindia B.S.G
科5.细叶藓科 Seligeraceae
科6.曲尾藓科 Dicranaceae
亚科1.长蒴藓亚科 Trematodontoideae
属1.长蒴藓属 Trematodon Michx
亚科2 曲柄藓亚科 Campylopodioideae
属2 小曲尾藓属 Dicranella(C.Muell.)Schimp
属3.曲柄藓属 Campylopus Brid
属4.青毛藓属 Dicranodontium B.S.G
亚科3.拟白发藓亚科 Paraleucobryoideae
属5.拟白发藓属 Paraleucohryum(Lindb.)Loesk
属6.白叶藓属 Brothera C.Muell
亚科4.粗石藓亚科 Rhabdaweisioideae
属7.瓶藓属 Amphidium Schimp
亚科5.曲尾藓亚科 Dicranoideae
属8.狗牙藓属 Cynodontium Schimp
属9.卷毛藓属 Dicranoweisia Lindb
属10.曲背藓属 Oncophorus Brid
属11.极地藓属 Arctoa B.S.G
属12.直毛藓属 Orthodicranum Loesk
属13.曲尾藓属 Dicranum Hedw
亚目2.白发藓亚目 Leucobryineae
科7.白发藓科 Leucobryaceae
白发藓属 Leucobryum Hamp
目4.凤尾藓目 Fissidentales
科8.凤尾藓科 Fissidentaceae
凤尾藓属 Fissidens Hedw
目5.丛藓目 Pottiales
亚目1.大帽藓亚目 Encalyptineae
科9.大帽藓科 Encalyptaceae
属1.大帽藓属 Encalypta Schreb.ex Hedw
亚目2.丛藓亚目 Pottiineae
科10.丛藓科 Pottiaceae
亚科1.艳枝藓亚科 Eucladioideae
属2.丛本藓属 Anoectangium Schwaegr
属1.侧立藓属 Pleuroweisia Limpr
亚科2.毛口藓亚科 Trichostomoideae
属3.酸土藓属 Oxystegus(Limpr.)Hilp
属4.拟合睫藓属 Pseudosymblepharis Broth
属5.小石藓属 Weisia Hedw
属6.毛口藓属 Trichostomum Hedw
属7.反纽藓属 Timmiella(De Not.)Limpr
亚科3.扭口藓亚科 Barbuloideae
属8.湿地藓属 Hyophila Brid
属9.扭口藓属 Barbula Hedw
属10.扭毛藓属 Streblotrichum P.Beauv
属11.石灰藓属 Hydrogonium(C.Muell.)Jaeg
属12.红叶藓属 Bryoerythrophyllum Chen
亚科4.丛藓亚科 Pottioideae
属13.小墙藓属 Weisiopsis Broth
属14.链齿藓属 Desmatodon Brid
属15.墙藓属 Tortula Hedw
目6.紫萼藓目 Grimmiales
科11.紫萼藓科 Grimmiaceae
属1 紫萼藓属 Grimmia Ehrh.ex Hedw
属2.砂藓属 Rhacomitrium Brid
科12.缩叶藓科 Ptychomitriaceae
属1.缩叶藓属 Ptychomitrium Fuernr
亚类2.顶蒴双齿类 Acrocarpi-Diplolepideae
目7.葫芦藓目 Funariales
亚目1.葫芦藓亚目 Funarineae
科13.葫芦藓科 Funariaceae
属1.立碗藓属 Physcomitrium Brid
属2.葫芦藓属 Funaria Hedw
亚目2.壶藓亚目 Splachnineae
属1.隐壶藓属 Voitia Hornsch
属2.小壶藓属 Tayloria Hook
科14.壶藓科 Splachnaceae
属3.并齿藓属 Tetraplodon B.S.G
属4.壶藓属 Splachnum Hedw
目8.四齿藓目 Tetraphidales
科15.四齿藓科 Tetraphidaceae
四齿藓属 Tetraphis Hedw
目9.真藓目 Eubryales
亚目1.真藓亚目 Bryineae
科16.真藓科 Bryaceae
属1.丝瓜藓属 Pohlia Hedw
属2 短月藓属 Brachymenium Schwaegr
属3.银藓属 Anomobryum Schimp
属4.薄囊藓属 Leptobryum(B.S.G.)Wils
属5.真藓属 Bryum Hedw
属6.大叶藓属 Rhodobryum(Schimp.)Hamp
属1.疣灯藓属 Trachycystis Lindb
科17.提灯藓科 Mniaceae
属2.提灯藓属 Mnium Hedw
属3.北灯藓属 Cinclidium Sw
亚目2.珠藓亚目 Bartramineae
科18.皱蒴藓科 Aulacomniaceae
皱蒴藓属 Aulacomnium Schwaegr
科19.寒藓科 Meeseaceae
属1.沼寒藓属 Paludella Brid
属2.寒藓属 Meesea Hedw
科20.珠藓科 Bartramiaceae
属1.平珠藓属 Plagiopus Brid
属2.珠藓属 Bartramia Hedw
属3.泽藓属 Philonotis Brid
亚目3.美姿藓亚目 Timmiineae
科21.美姿藓科 Timmiaceae
美姿藓属 Timmia Hedw
亚类3.侧蒴双齿类 Pleurocarpi-Diplolepideae
亚科1.木灵藓亚科 Orthotrichoideae
科22.木灵藓科 Orthotrichaceae
亚目1.木灵藓亚目 Orthotrichineae
目10.变齿藓目 Isobryales
属1.木灵藓属 Orthotrichum Hedw
属2.卷叶藓属 Ulota Mohr
属3.木衣藓属 Drummondia Hook
属4.?藓属 Macromitrium Brid
属5.高领藓属 Glyphomitrium Brid
亚目2.白齿藓亚目 Leucodontineae
科23.虎尾藓科 Hedwigiaceae
虎尾藓属 Hedwigia P.Beauv
科24.隐蒴藓科 Cryphaeaceae
属1.残齿藓属 Forsstroemia Lindb
科25.白齿藓科 Leucodontaceae
属1.白齿藓属 Leucodon Schwaegr
属2.单齿藓属 Dozya Lac
蔓藓属 Meteorium(Brid.)Doz.et Molk
科26.蔓藓科 Meteoriaceae
亚目3.平藓亚目 Neckerineae
科27.平藓科 Neckeraceae
属1.平藓属 Neckera Hedw
属2.扁枝藓属 Homalia(Hedw.)B.S.G
属3.木藓属 Thamnium B.S.G
科28.船叶藓科 Lembophyllaceae
科29.水藓科 Fontinalaceae
水藓属 Fontinalis Hedw
亚目4.水藓亚目 Fontinneae
猫尾藓属 Isothecium Brid
科30.万年藓科 Climaciaceae
属1.万年藓属 Climacium Web.et Mohr
属2.树藓属 Girgensohnia(Lindb.)Kindb
目11.油藓目 Hookeriales
科31.孔雀藓科 Hypopterygiaceae
孔雀藓属 Hypopterygium Brid
小鼠尾藓属 Myurella B.S.G
科32.鳞藓科 Theliaceae
目12.灰藓目 Hypnobryales
亚目1.薄罗藓亚目 Leskeineae
科33.碎米藓科 Fabroniaceae
亚科1.碎米藓亚科 Fabronioideae
属1.碎米藓属 Fabronia Radd
属2.反齿藓属 Anacamptodon Brid
亚科2.旋齿藓亚科 Helicodontioideae
属3.拟附干藓属 Schwetschkeopsis Broth
亚科3.柔齿藓亚科 Habrodontioideae
属4.柔齿藓属 Habrodon Schimp
科34.薄罗藓科 Leskeaceae
属1.细枝藓属 Lindbergia Kindb
属2.细罗藓属 Leskeella(Limpr.)Loesk
属3 假细罗藓属 Pseudoleskeella Kindb
属4.拟草藓属 Pseudoleskeopsis Broth
属5.列藓属 Lescuraea B.S.G
科35.羽藓科 Thuidiaceae
亚科1.异枝藓亚科 Heterocladioideae
属1.异枝藓属 Heterocladium B.S.G
亚科2.牛舌藓亚科 Anomodontoideae
属2 瓦叶藓属 Miyabea Broth
属3.多枝藓属 Haplohymenium Doz.et Molk
属4.牛舌藓属 Anomodon Hook.et Tayl
属5.羊角藓属 Herpetineuron(C.Muell.)Card
属6 麻羽藓属 Claopodium(Lesq.et Jam.)Renet Card
属7.小羽藓属 Haplocladium(C.Muell.)C.Muell
亚科3.羽藓亚科 Thuidioideae
属8.虫毛藓属 Boulaya Card
属9.硬羽藓属 Rauiella Reim
属10.羽藓属 Thuidium B.S.G
属11.山羽藓属 Abietnella C. Muell
属12.毛羽藓属 Tetracladium(Mitt.)Fleisch
亚科4.沼羽藓亚科 Helodioideae
属13.沼羽藓属 Helodium Warnst
属14.锦丝藓属 Actinothuidium(Besch.)Broth
科36.柳叶藓科 Amblystegiaceae
属1.牛角藓属 Cratoneuron(Sull.)Spruc
属2.细湿藓属 Campylium(Sull.)Mitt
属3.偏叶藓属 Campylophyllum(Schimp.)Fleisch
属4.薄网藓属 Leptodictyum(Schimp.)Warnst
属5.湿柳藓属 Hygroamblystegium Loesk
属6.柳叶藓属 Amblystegium B.S.G
属7.镰刀藓属 Drepanocladus(C.Muell.)Roth
属8.水灰藓属 Hygrohypnum Lindb
属9.湿原藓属 Calliergon(Sull.)Kindb
属10.大湿原藓属 Calliergonella Loesk
科37.青藓科 Brachytheciaceae
属2.毛青藓属 Tomentohypnum Loesk
属1.斜蒴藓属 Camptothecium B.S.G
属3.青藓属 Brachythecium B.S.G
属4.燕尾藓属 Bryhnia Kaur
属5.毛尖藓属 Cirriphyllum Grout
属6.鼠尾藓属 Myuroclada Besch
属7.疣柄藓属 Scleropodium B.S.G
属8.美喙藓属 Eurhynchium B.S.G
属9.细喙藓属 Rhynchostegiella(B.S.G.)Limpr
属1 绢藓属 Entodon C.Muell
科38.绢藓科 Entodontaceae
属2.赤茎藓属 Pleurozium Mitt
科39.棉藓科 Plagiotheciaceae
棉藓属 Plagiothecium B.S.G
科40.锦藓科 Sematophyllaceae
属1.腐木藓属 Heterophyllium(Schimp.)Kindb
属2.小锦藓属 Brotherella Loesk
科41.灰藓科 Hypnaceae
属1.丝灰藓属 Giraldilla C.Muell
属3.金灰藓属 Pylaisia Bruch.et Schimp
属2.平灰藓属 Platygyrium B.S.G
属4.毛灰藓属 Homomallium(Schimp.)Loesk
属5.灰藓属 Hypnum Hedw
属6.扁灰藓属 Breidleria Loesk
属7.假丛灰藓属 Pseudostereodon(Broth.)Fleisch
属8.鳞叶藓属 Taxiphyllum Fleisch
属9.梳藓属 Ctenidium(Schimp.)Mitt
属10.毛梳藓属 Ptilium(Sull.)De Not
属11.丝光藓属 Hondaella Dix.et Sak
科42.垂枝藓科 Rhytidiaceae
属1.褶叶藓属 Okamuraea Broth
属2.垂枝藓属 Rhytidium(Sull.)Kindb
属3.拟垂枝藓属 Rhytidiadelphus(Lindb.)Warnst
属4.粗枝藓属 Gollania Broth
属1.塔藓属 Hylocomium B.S.G
科43.塔藓科 Hylocomiaceae
属2.星塔藓属 Hylocomiastrum Fleisch.ex Broth
类2.烟杆藓类 Buxbaumiidae
目13.烟杆藓目 Buxbaumiales
科44.短颈藓科 Diphysciaceae
属1.厚叶藓属 Theriotia Card
类3.金发藓类 Polytrichiniidae
目14.金发藓目 Polytrichinales
科45.金发藓科 Polytrichaceae
属1.仙鹤藓属 Atrichum P.Beauv
属2.小赤藓属 Oligotrichum Lam.et Cand
属3.小金发藓属 Pogonatum P.Beauv
属4.金发藓属 Polytrichum Hedw
Addenda Diagnoses Plantarum Novarum
中名索引
拉丁名索引